Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman yükselir ve notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen puandır, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha yavaş gelir ve notalar daha geç belirir hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha geniş açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise narin notaları örter. Güç dilde düşük ama koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar dili uyuşturur ve tat algısını düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz görünür o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ile not deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet sunabilir aksi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu nedenle oda şartlarını da deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok sertse yanış düzeni bozulur.